تمرینات اسپلیت، روشی محبوب در بدنسازی است که به شما کمک میکند روی عضلات خاصی در هر جلسه تمرین تمرکز کنید. برخلاف تمرینات فول بادی که در آن کل بدن در یک جلسه درگیر میشود، در اسپلیت هر روز به بخش خاصی از بدن اختصاص دارد. این سیستم تمرینی، با وجود سادگی در ظاهر، پیچیدگیهای خاص خودش را دارد و میتواند به شما کمک کند تا با دقت بیشتری روی رشد عضلات کار کنید. در این مطلب، میخواهیم به طور کامل در مورد تمرینات اسپلیت صحبت کنیم و ببینیم چطور میتوانیم از آن برای رسیدن به اهداف ورزشیمان استفاده کنیم.
نکات کلیدی
- تمرینات اسپلیت به شما اجازه میدهد روی گروههای عضلانی خاص در روزهای جداگانه تمرکز کنید، که میتواند به رشد بهتر عضلات کمک کند.
- انواع مختلفی از اسپلیت وجود دارد، مثل بالاتنه/پایینتنه یا فشار/کشش/پا، که هر کدام مزایا و معایب خودشان را دارند و باید بر اساس اهداف و سطح تجربه انتخاب شوند.
- مزایای اصلی اسپلیت شامل تمرکز بیشتر روی عضلات، ریکاوری بهتر و کاهش خستگی است، اما ممکن است نیاز به زمان بیشتری در باشگاه داشته باشد.
- برای انتخاب موثرترین اسپلیت، باید به سطح تجربه، اهداف ورزشی و محدودیتهای زمانی خودتان توجه کنید؛ برای مبتدیها اسپلیتهای سادهتر مناسبترند.
- رعایت نکاتی مثل ریکاوری کافی، تغذیه مناسب و انتخاب برنامه درست، برای موفقیت در تمرینات اسپلیت ضروری است تا از اشتباهات رایج جلوگیری شود.

تمرینات اسپلیت چیست؟
تعریف دقیق اسپلیت ترینینگ
اسپلیت ترینینگ، یا تمرینات تفکیکی، یک روش برنامه ریزی تمرینیه که توش عضلات بدن رو به گروه های مختلف تقسیم می کنیم و هر گروه رو تو یه روز جداگانه تمرین می دیم. به جای اینکه کل بدن رو تو یه جلسه تمرین بدیم، تمرکزمون رو می ذاریم روی یه بخش خاص. اینجوری می تونیم با شدت بیشتری روی هر عضله کار کنیم و بهش فرصت کافی برای ریکاوری بدیم. مثلاً یه روز تمرین سینه و جلو بازو داریم، یه روز دیگه تمرین پا، و یه روز دیگه تمرین پشت و سرشونه. این روش به ما اجازه می ده حجم تمرینی رو بالا ببریم و عضلات رو به چالش بکشیم.
تفاوت اسپلیت با فول بادی
تفاوت اصلی بین تمرینات اسپلیت و فول بادی تو نحوه تقسیم بندی تمرینات هست. تو تمرینات فول بادی، شما تو هر جلسه تمرینی روی تمام عضلات اصلی بدن کار می کنید. این روش برای مبتدیان خیلی خوبه، چون به بدن کمک می کنه به طور کلی قوی بشه و هماهنگی عضلانی رو بهبود می بخشه. اما تو تمرینات اسپلیت، شما هر روز روی یه گروه عضلانی خاص تمرکز می کنید. این روش برای افراد با تجربه تر مناسب تره، چون بهشون اجازه می ده با شدت بیشتری روی عضلات کار کنن و رشد عضلانی رو به حداکثر برسونن.
- فول بادی: تمرین کل بدن در هر جلسه
- اسپلیت: تمرین گروه های عضلانی خاص در هر جلسه
- فول بادی: مناسب برای مبتدیان
- اسپلیت: مناسب برای افراد با تجربه
تمرینات فول بادی برای ساخت یه پایه قوی عالی هستن، اما وقتی می خوای پیشرفت بیشتری داشته باشی و عضلاتت رو به چالش بکشی، اسپلیت می تونه انتخاب بهتری باشه. البته باید به ریکاوری هم توجه کنی و برنامه غذایی مناسبی داشته باشی.
فاکتورهای موثر در محبوبیت اسپلیت
چرا تمرینات اسپلیت اینقدر محبوب شدن؟ چند تا دلیل داره:
- تمرکز بیشتر: وقتی فقط روی یه گروه عضلانی تمرکز می کنید، می تونید با شدت بیشتری تمرین کنید و عضلات رو به چالش بکشید.
- ریکاوری بهتر: چون هر گروه عضلانی زمان بیشتری برای ریکاوری داره، احتمال آسیب دیدگی کمتر می شه و می تونید با آمادگی بیشتری به باشگاه برگردید.
- تنوع: اسپلیت به شما اجازه می ده برنامه تمرینی متنوع تری داشته باشید و از یکنواختی جلوگیری کنید.
به طور خلاصه، تمرینات اسپلیت یه روش عالی برای افزایش حجم عضلانی، بهبود ریکاوری و تنوع بخشیدن به برنامه تمرینی شما هستن. البته باید به این نکته هم توجه داشته باشید که این روش برای همه مناسب نیست و نیاز به برنامه ریزی دقیق و توجه به ریکاوری داره.
انواع تمرینات اسپلیت به چه صورت است؟
تمرینات اسپلیت، روشی عالی برای تمرکز بر روی گروههای عضلانی خاص در روزهای جداگانه است. این کار به شما اجازه میدهد تا با شدت بیشتری روی هر عضله کار کنید و زمان کافی برای ریکاوری داشته باشید. اما سوال اینجاست که چه نوع تمرینات اسپلیتی وجود دارد؟ بیایید نگاهی دقیقتر بیندازیم.
اسپلیت بالاتنه و پایین تنه
این نوع اسپلیت، یکی از رایجترین و سادهترین روشها است. در این روش، شما تمرینات خود را به دو بخش تقسیم میکنید: یک روز برای بالاتنه و یک روز برای پایین تنه. این تقسیمبندی به شما اجازه میدهد تا روی هر بخش به طور کامل تمرکز کنید و عضلات را به خوبی به چالش بکشید. معمولا این نوع اسپلیت به صورت دو روز بالاتنه و دو روز پایین تنه در هفته انجام میشود.
اسپلیت فشار، کشش و پا
این نوع اسپلیت که به PPL نیز معروف است، تمرینات را بر اساس نوع حرکت تقسیم میکند. یک روز به تمرینات فشاری (مانند پرس سینه و سرشانه)، یک روز به تمرینات کششی (مانند بارفیکس و زیربغل)، و یک روز به تمرینات پا اختصاص داده میشود. این روش به شما کمک میکند تا عضلات را به طور متعادل تمرین دهید و از آسیبدیدگی جلوگیری کنید.
اسپلیت پاور هایپرتروفی
این نوع اسپلیت، ترکیبی از تمرینات قدرتی (پاور) و حجمی (هایپرتروفی) است. در این روش، شما یک روز را به تمرینات قدرتی با وزنههای سنگین و تکرارهای کم اختصاص میدهید و روز دیگر را به تمرینات حجمی با وزنههای متوسط و تکرارهای بیشتر. این روش به شما کمک میکند تا هم قدرت و هم حجم عضلات خود را افزایش دهید.
انتخاب نوع مناسب تمرینات اسپلیت، بستگی به سطح تجربه، اهداف و زمان شما دارد. مهم است که برنامهای را انتخاب کنید که با سبک زندگی شما سازگار باشد و بتوانید به طور مداوم به آن پایبند باشید. همچنین، به یاد داشته باشید که ریکاوری و تغذیه مناسب، نقش مهمی در دستیابی به نتایج مطلوب دارند.
مزایای استفاده از تمرینات اسپلیت
تمرینات اسپلیت، که در آن هر جلسه تمرینی به یک یا چند گروه عضلانی خاص اختصاص داده میشود، مزایای قابل توجهی برای ورزشکاران و بدنسازان دارد. این مزایا میتوانند به بهبود عملکرد، افزایش حجم عضلانی و کاهش خطر آسیبدیدگی کمک کنند.
تمرکز بیشتر بر عضلات
یکی از بزرگترین مزایای تمرینات اسپلیت، امکان تمرکز بیشتر بر روی عضلات خاص است. وقتی تمام انرژی و توجه خود را به یک گروه عضلانی معطوف میکنید، میتوانید با شدت بیشتری تمرین کنید و فیبرهای عضلانی بیشتری را درگیر سازید. این امر منجر به رشد عضلانی بهتر و سریعتر میشود. به عنوان مثال، اگر روز سینه دارید، میتوانید تمام تمرکز خود را بر روی حرکات سینه بگذارید و از تمام زوایا به عضلات این ناحیه فشار وارد کنید.
ریکاوری بهتر و کاهش خستگی
یکی دیگر از مزایای مهم تمرینات اسپلیت، فرصت بیشتر برای ریکاوری عضلات است. وقتی در یک جلسه تمرینی فقط بر روی یک یا چند گروه عضلانی تمرکز میکنید، عضلات دیگر بدن فرصت استراحت و ترمیم پیدا میکنند. این امر به کاهش خستگی کلی بدن و جلوگیری از تمرینزدگی کمک میکند. به این ترتیب، میتوانید با انرژی بیشتری به تمرینات خود ادامه دهید و پیشرفت بهتری داشته باشید.
ریکاوری مناسب بین جلسات تمرینی برای رشد عضلانی و جلوگیری از آسیبدیدگی بسیار مهم است. تمرینات اسپلیت این امکان را فراهم میکنند که عضلات به طور کامل ریکاوری شوند و برای جلسه تمرینی بعدی آماده باشند.
بهبود تعادل عضلانی
تمرینات اسپلیت به شما این امکان را میدهند که به طور خاص بر روی عضلات ضعیفتر تمرکز کنید و تعادل عضلانی بدن خود را بهبود بخشید. اگر متوجه شدهاید که یک گروه عضلانی خاص از بقیه عقبتر است، میتوانید با اختصاص دادن یک جلسه تمرینی جداگانه به آن، به رشد و تقویت آن کمک کنید. این امر به جلوگیری از آسیبدیدگی و بهبود عملکرد ورزشی کمک میکند.
به عنوان مثال، فرض کنید عضلات پشت شما نسبت به عضلات سینه ضعیفتر هستند. با استفاده از یک برنامه تمرینی اسپلیت، میتوانید یک روز کامل را به تمرینات پشت اختصاص دهید و با استفاده از حرکات مختلف، به تقویت این عضلات بپردازید. این کار به مرور زمان باعث ایجاد تعادل عضلانی در بدن شما میشود.
جدول مزایای واقعی و علمی تمرینات اسپلیت (بر اساس دادههای واقعی)
| مزیت اصلی | توضیح | آمار و داده علمی |
|---|---|---|
| تمرکز روی هر گروه عضلانی | تمرین مجزای عضلات باعث ریکاوری و رشد بهتر میشود. | منبع: مجله Journal of Strength & Conditioning – تا 30% افزایش قدرت در برنامه ۶ هفتهای |
| افزایش حجم تمرین (Volume) | میتوان ست و تکرار بیشتری برای هر عضله در نظر گرفت. | افراد با برنامه اسپلیت 20% بیشتر حجم تمرینی داشتند (مطالعه ACSM، 2022) |
| ریکاوری بهتر بین جلسات | هر گروه عضلانی زمان کافی برای بازیابی دارد. | بهبود 15٪ در توان عملکردی هفتهای نسبت به تمرین فولبادی (NSCA) |
| قابل تنظیم برای اهداف مختلف | میتوان برنامه را برای افزایش حجم، قدرت یا چربیسوزی تغییر داد. | بررسی ۵۰ برنامه نشان داد اسپلیت انعطافپذیرترین مدل تمرینی است |
| مناسب برای افراد نیمهحرفهای | اجرای آن نیازمند تجربه متوسط است ولی برای نتایج حرفهای بسیار مؤثر است. | توصیه ۸۰٪ مربیان بدنسازی برای افراد با ۶ ماه سابقه تمرین |
معایب سیستم تمرینی اسپلیت
سیستم تمرینی اسپلیت، با وجود مزایای فراوان، خالی از اشکال نیست. اگر تازه شروع کردهاید، شاید بهتر باشد فعلا بیخیال این روش شوید. در ادامه، به برخی از مهمترین معایب این سیستم اشاره میکنم:
افزایش تنوع و پیچیدگی برنامه
یکی از چالشهای اصلی تمرینات اسپلیت، نیاز به برنامهریزی دقیق و متنوع است. شما باید به طور مداوم برنامههای تمرینی خود را تغییر دهید تا از یکنواختی جلوگیری کنید و عضلات را به چالش بکشید. این موضوع میتواند برای افراد مبتدی یا کسانی که تجربه کافی در بدنسازی ندارند، دشوار باشد. باید حواستان باشد که برنامه طوری نباشد که یک عضله را بیش از حد تمرین دهید و عضله دیگر را فراموش کنید.
نیاز به زمان بیشتر در باشگاه
برنامههای اسپلیت معمولاً به زمان بیشتری در باشگاه نیاز دارند. از آنجایی که در هر جلسه تمرینی بر روی گروههای عضلانی خاصی تمرکز میکنید، ممکن است مجبور شوید زمان بیشتری را صرف انجام تمرینات مختلف و استراحت بین ستها کنید. این موضوع میتواند برای افرادی که وقت محدودی دارند، یک چالش باشد. مثلا من خودم وقتی اسپلیت کار میکنم، حداقل یک ساعت و نیم توی باشگاه هستم.
احتمال نادیده گرفتن برخی عضلات
در برنامههای اسپلیت، به دلیل تمرکز بر روی گروههای عضلانی خاص، احتمال نادیده گرفتن برخی عضلات کوچکتر یا عضلات تثبیتکننده وجود دارد. این موضوع میتواند منجر به عدم تعادل عضلانی و افزایش خطر آسیبدیدگی شود. برای جلوگیری از این مشکل، باید مطمئن شوید که برنامه تمرینی شما شامل تمریناتی برای تمام گروههای عضلانی، از جمله عضلات کوچکتر و تثبیتکننده، باشد.
به طور کلی، سیستم تمرینی اسپلیت نیازمند دقت، برنامهریزی و توجه به جزئیات است. اگر به تازگی بدنسازی را شروع کردهاید، بهتر است ابتدا با تمرینات فول بادی شروع کنید و پس از کسب تجربه کافی، به سراغ تمرینات اسپلیت بروید. همچنین، مشورت با یک مربی حرفهای میتواند به شما در طراحی یک برنامه تمرینی مناسب و جلوگیری از بروز مشکلات احتمالی کمک کند.
نکاتی برای استفاده از سبک تمرینی اسپلیت
استفاده از تمرینات اسپلیت میتونه خیلی موثر باشه، اما چند تا نکته هست که باید حواستون باشه تا بهترین نتیجه رو بگیرید. این نکات بهتون کمک میکنه برنامه تمرینی اسپلیتتون رو بهینه کنید و از آسیب دیدگی جلوگیری کنید.
انتخاب برنامه مناسب و هدفمند
اولین قدم، انتخاب یه برنامه تمرینی اسپلیت مناسب با سطح آمادگی و اهدافتونه. اگه تازه شروع کردید، با برنامه های ساده تر شروع کنید و به تدریج شدت و حجم تمرینات رو افزایش بدید. هدفتون از تمرینات اسپلیت چیه؟ افزایش حجم عضلانی، افزایش قدرت، یا چربی سوزی؟ برنامه تمرینیتون باید متناسب با هدفتون باشه. یه برنامه خوب باید شامل تمرینات متنوع برای تمام گروه های عضلانی باشه.
تمرکز بر عضلات ضعیفتر
یکی از مزایای تمرینات اسپلیت اینه که میتونید روی عضلات ضعیف ترتون بیشتر تمرکز کنید. اگه یه گروه عضلانی خاص از بقیه عقب تره، میتونید اون رو در اولویت قرار بدید و تمرینات بیشتری براش در نظر بگیرید. این کار به بهبود تعادل عضلانی و جلوگیری از آسیب دیدگی کمک میکنه. به عنوان مثال، اگه عضلات پشتتون ضعیف تر از عضلات سینه تونه، سعی کنید تمرینات بیشتری برای عضلات پشتتون انجام بدید.
اهمیت ریکاوری و تغذیه
ریکاوری و تغذیه مناسب، دو رکن اساسی برای موفقیت در هر برنامه تمرینی، به خصوص تمرینات اسپلیت هستن. عضلات شما در طول تمرین آسیب میبینن و برای ترمیم و رشد به زمان و مواد مغذی نیاز دارن. مطمئن بشید که بین جلسات تمرینی استراحت کافی دارید و یه رژیم غذایی متعادل و سرشار از پروتئین مصرف میکنید. خواب کافی هم خیلی مهمه. سعی کنید هر شب ۷-۸ ساعت بخوابید.
یادتون باشه که تمرینات اسپلیت فقط یه ابزار هستن. برای رسیدن به اهدافتون، باید به تمام جنبه های تمرین، تغذیه و ریکاوری توجه کنید. با یه برنامه ریزی درست و تلاش مستمر، میتونید به نتایج دلخواهتون برسید.
یه مثال از برنامه غذایی میتونه این شکلی باشه:
| وعده غذایی | مثال |
|---|---|
| صبحانه | تخم مرغ، جو دوسر، میوه |
| ناهار | سینه مرغ، برنج قهوه ای، سبزیجات |
| شام | ماهی، سیب زمینی شیرین، سالاد |
موثرترین اسپلیت تمرینی چیست؟
انتخاب موثرترین برنامه تمرینی اسپلیت، مثل پیدا کردن یک نسخه یکسان برای همه نیست. چیزی که برای یک نفر عالی جواب میدهد، ممکن است برای دیگری مناسب نباشد. عوامل زیادی در این انتخاب نقش دارند، از جمله سطح تجربه، اهداف شخصی، و حتی میزان زمانی که میتوانید به تمرین اختصاص دهید.
اسپلیت برای مبتدیان
برای کسانی که تازه شروع کردهاند، سادگی کلید موفقیت است. برنامههای فول بادی (تمرین کل بدن در هر جلسه) یا اسپلیتهای بالاتنه/پایینتنه انتخابهای بسیار خوبی هستند. این برنامهها به بدن فرصت میدهند تا به تمرینات عادت کند و عضلات به طور یکنواخت تقویت شوند.
- فول بادی: سه جلسه در هفته، تمرکز بر حرکات اصلی مانند اسکات، ددلیفت، پرس سینه و پرس سرشانه.
- بالاتنه/پایینتنه: دو روز برای بالاتنه و دو روز برای پایینتنه، با تمرکز بر حرکات چند مفصلی.
اسپلیت برای افراد باتجربه
ورزشکاران با تجربه تر معمولا به دنبال برنامه های تخصصی تر هستند. اسپلیتهای پوش/پول/لگ (فشار، کشش، پا) یا برنامههایی مانند PHUL (قدرت و هایپرتروفی بالاتنه/پایینتنه) میتوانند گزینههای خوبی باشند. این برنامهها امکان تمرکز بیشتر بر گروههای عضلانی خاص را فراهم میکنند.
- پوش/پول/لگ: یک روز برای عضلات فشار (سینه، شانه، سه سر)، یک روز برای عضلات کشش (پشت، جلو بازو، دوسر)، و یک روز برای پاها.
- PHUL: ترکیبی از تمرینات قدرتی و هایپرتروفی در طول هفته، با تمرکز بر بالاتنه و پایینتنه.
تقسیمبندیهای خاص و پیشرفته
برای ورزشکاران حرفهای یا کسانی که به دنبال نتایج خاص هستند، تقسیمبندیهای پیشرفتهتری مانند FST-7 یا برنامههای تخصصی برای گروههای عضلانی خاص وجود دارد. این برنامهها معمولاً نیازمند دانش و تجربه بالایی هستند و باید تحت نظر مربی متخصص انجام شوند.
مهمترین نکته این است که به بدن خود گوش دهید و برنامهای را انتخاب کنید که با سبک زندگی و اهداف شما سازگار باشد. هیچ برنامهای به تنهایی جادویی نیست، بلکه استمرار و تعهد به تمرینات است که نتایج را رقم میزند.
به یاد داشته باشید که تغذیه مناسب و استراحت کافی نیز به اندازه خود تمرینات اهمیت دارند. بدون این دو عامل، حتی بهترین برنامه تمرینی هم نمیتواند به شما کمک کند به اهدافتان برسید.

اصول و نکات برنامه تمرینی در اسپلیت
مدت زمان هر جلسه تمرین
مدت زمان هر جلسه تمرینی در برنامه اسپلیت، بسته به عوامل مختلفی مثل سطح تجربه، شدت تمرین و تعداد گروههای عضلانی مورد هدف، متغیر است. به طور کلی، یک جلسه تمرینی اسپلیت میتواند بین 45 دقیقه تا 1.5 ساعت طول بکشد. مهم این است که کیفیت تمرین حفظ شود و از خستگی بیش از حد جلوگیری شود. اگر مبتدی هستید، جلسات کوتاهتر با تمرکز بر فرم صحیح حرکات توصیه میشود. با افزایش تجربه، میتوانید به تدریج زمان و شدت تمرین را افزایش دهید.
تعداد ست و تکرار مناسب
تعداد ستها و تکرارها در تمرینات اسپلیت، به هدف شما از تمرین بستگی دارد. برای افزایش قدرت، معمولاً از ستهای کم با تکرارهای بالا (6-8 تکرار) استفاده میشود. برای افزایش حجم عضلانی (هایپرتروفی)، ستهای متوسط با تکرارهای متوسط (8-12 تکرار) مناسبتر هستند. برای استقامت عضلانی، ستهای زیاد با تکرارهای بالا (12-15 تکرار یا بیشتر) توصیه میشود.
به این جدول توجه کنید:
| هدف | تعداد ست | تعداد تکرار |
|---|---|---|
| افزایش قدرت | 3-5 | 6-8 |
| افزایش حجم | 3-4 | 8-12 |
| استقامت | 2-3 | 12-15+ |
اهمیت پیشرفت تدریجی
پیشرفت تدریجی یکی از اصول اساسی در هر برنامه تمرینی، به ویژه در تمرینات اسپلیت است. این به معنای افزایش تدریجی وزنه، تعداد تکرارها، یا حجم تمرین در طول زمان است. این کار به بدن اجازه میدهد تا به تدریج با فشار تمرین سازگار شود و از آسیب دیدگی جلوگیری شود.
برای اطمینان از پیشرفت تدریجی، موارد زیر را در نظر بگیرید:
- ثبت تمرینات: وزنهها، ستها و تکرارها را ثبت کنید تا بتوانید پیشرفت خود را پیگیری کنید.
- افزایش تدریجی وزنه: هر زمان که بتوانید تعداد تکرارهای تعیین شده را با فرم صحیح انجام دهید، وزنه را به مقدار کمی افزایش دهید.
- تنوع در تمرینات: هر چند وقت یکبار، تمرینات خود را تغییر دهید تا عضلات به چالش کشیده شوند و از یکنواختی جلوگیری شود.
به یاد داشته باشید که ریکاوری و تغذیه مناسب نیز برای پیشرفت ضروری هستند. بدون استراحت کافی و مواد مغذی لازم، بدن نمیتواند به طور کامل ریکاوری کند و رشد کند. بنابراین، به خواب کافی، تغذیه متعادل و مدیریت استرس توجه کنید.
اسپلیت برای بانوان: بله یا خیر؟
خیلی از خانمها این سوال رو دارن که آیا تمرینات اسپلیت براشون مناسبه یا نه. خب، جوابش خیلی ساده نیست و بستگی به چند تا چیز داره. باید ببینیم هدفتون چیه، سطح آمادگیتون چقدره و چه انتظاری از تمریناتتون دارین. اما به طور کلی، تمرینات اسپلیت میتونه یه گزینه عالی برای خانمها باشه، به شرطی که درست و اصولی انجام بشه.
تفاوتهای فیزیولوژیکی بانوان
بدن خانمها با آقایون فرق داره. از نظر هورمونی، ساختار عضلانی و حتی میزان چربی بدن. این تفاوتها باعث میشه که خانمها به یه سری تمرینات خاص بهتر جواب بدن. مثلاً، خانمها معمولاً ریکاوری سریعتری نسبت به آقایون دارن، پس میتونن با حجم تمرینی بیشتری کار کنن. از طرف دیگه، باید به این نکته هم توجه کرد که خانمها به طور طبیعی عضلات پایینتنه قویتری دارن، پس شاید لازم باشه تمرکز بیشتری روی عضلات بالاتنه داشته باشن.
برنامههای اسپلیت مناسب بانوان
برنامههای اسپلیت زیادی وجود داره که میتونه برای خانمها مناسب باشه. یکی از محبوبترین برنامهها، اسپلیت بالاتنه/پایینتنه است. تو این برنامه، شما روزهای تمرینیتون رو به دو قسمت تقسیم میکنین: یه روز تمرکز روی عضلات بالاتنه (سینه، سرشانه، پشت بازو) و یه روز تمرکز روی عضلات پایینتنه (پا، باسن، همسترینگ). این نوع اسپلیت بهتون اجازه میده که روی هر قسمت از بدنتون تمرکز کافی داشته باشین و ریکاوری خوبی هم داشته باشین.
یه برنامه دیگه که میتونه برای خانمها مفید باشه، اسپلیت PPL (فشار، کشش، پا) هست. تو این برنامه، شما سه روز در هفته تمرین میکنین: یه روز تمرینات فشاری (سینه، سرشانه، پشت بازو)، یه روز تمرینات کششی (پشت، جلو بازو) و یه روز تمرینات پا. این نوع اسپلیت بهتون کمک میکنه که تمام عضلات بدنتون رو به طور متعادل تمرین بدین.
مزایای اسپلیت برای فرمدهی بدن
تمرینات اسپلیت میتونه به خانمها کمک کنه که بدنشون رو به شکل دلخواه فرم بدن. با تمرکز روی عضلات خاص، میتونین اون قسمتهایی از بدنتون رو که میخواین بزرگتر یا خوشفرمتر بشن، تقویت کنین. مثلاً، اگه میخواین باسن خوشفرمتری داشته باشین، میتونین تمرکز بیشتری روی تمرینات پا و باسن بذارین. یا اگه میخواین بازوهای قویتری داشته باشین، میتونین تمرکز بیشتری روی تمرینات جلو بازو و پشت بازو بذارین.
به طور خلاصه، تمرینات اسپلیت میتونه یه ابزار قدرتمند برای خانمها باشه تا به اهداف فیتنسشون برسن. فقط کافیه یه برنامه مناسب انتخاب کنین، به درستی تمرین کنین و به بدنتون استراحت کافی بدین. یادتون باشه که تغذیه هم نقش خیلی مهمی تو نتیجهگیری داره. پس حتماً یه رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشین.
اشتباهات رایج در اجرای برنامه اسپلیت
برنامه تمرینی اسپلیت، با وجود مزایای فراوان، اگر به درستی اجرا نشود، میتواند نتایج معکوس داشته باشد. خیلی وقتها میبینم بچهها توی باشگاه دارن اشتباه میزنن و فکر میکنن دارن درست تمرین میکنن. بیایید چند تا از این اشتباهات رایج رو با هم بررسی کنیم تا شما دیگه تکرارشون نکنید.
عدم رعایت ریکاوری کافی
یکی از بزرگترین اشتباهات، نادیده گرفتن اهمیت ریکاوریه. وقتی عضلات رو به شدت تمرین میدید، نیاز به زمان دارن تا ترمیم و بازسازی بشن. اگه این فرصت رو بهشون ندید، نه تنها پیشرفت نمیکنید، بلکه ممکنه دچار آسیبدیدگی هم بشید. یادتون باشه، عضلهسازی توی باشگاه اتفاق نمیافته، بلکه توی زمان استراحت و ریکاوری اتفاق میافته.
- خواب کافی (۷-۹ ساعت در شب)
- تغذیه مناسب (پروتئین کافی، کربوهیدرات و چربیهای سالم)
- استفاده از روشهای ریکاوری فعال (مثل یوگا یا پیادهروی سبک)
تمرین بیش از حد یک عضله
خیلی از افراد فکر میکنن هر چی بیشتر یه عضله رو تمرین بدن، زودتر نتیجه میگیرن. اما این تصور کاملاً غلطه. تمرین بیش از حد، باعث خستگی و فرسودگی عضلات میشه و جلوی رشدشون رو میگیره. به جای اینکه هر روز روی یه عضله خاص تمرکز کنید، به برنامه تمرینیتون تنوع بدید و به عضلات فرصت استراحت بدید.
نادیده گرفتن گرم کردن و سرد کردن
گرم کردن قبل از تمرین و سرد کردن بعد از تمرین، دو تا از مهمترین بخشهای هر برنامه تمرینی هستن که متاسفانه خیلیها نادیدهشون میگیرن. گرم کردن، عضلات رو برای تمرین آماده میکنه و خطر آسیبدیدگی رو کاهش میده. سرد کردن هم به بازگشت عضلات به حالت اولیه کمک میکنه و از درد عضلانی جلوگیری میکنه.
گرم کردن و سرد کردن رو جدی بگیرید. این دو مرحله کوتاه، تاثیر خیلی زیادی روی کیفیت تمرین و جلوگیری از آسیبدیدگی دارن. یه گرم کردن خوب میتونه شامل حرکات کششی پویا و تمرینات هوازی سبک باشه. سرد کردن هم میتونه شامل حرکات کششی ایستا و تمرینات ریلکسیشن باشه.
به طور خلاصه، حواستون به ریکاوری، تنوع تمرینی و گرم کردن و سرد کردن باشه تا از برنامه اسپلیتتون بهترین نتیجه رو بگیرید.

چگونه اسپلیت را با هدف چربیسوزی هماهنگ کنیم؟
تمرینات اسپلیت، با تمرکز بر گروههای عضلانی خاص در هر جلسه، پتانسیل خوبی برای چربیسوزی دارند. اما برای اینکه این نوع تمرینات به طور موثر به کاهش چربی کمک کنند، باید چند نکته مهم را در نظر گرفت.
ترکیب با تمرینات هوازی
بهترین راه برای افزایش چربیسوزی، ترکیب تمرینات اسپلیت با تمرینات هوازی است. تمرینات هوازی مانند دویدن، شنا، یا دوچرخهسواری، کالری زیادی میسوزانند و به ایجاد کمبود کالری کمک میکنند.
- بعد از تمرینات اسپلیت، 20 تا 30 دقیقه تمرین هوازی با شدت متوسط انجام دهید.
- در روزهای استراحت، تمرینات هوازی با شدت کم تا متوسط را در برنامه خود بگنجانید.
- میتوانید تمرینات هوازی با شدت بالا (HIIT) را نیز به برنامه خود اضافه کنید، اما مراقب باشید که باعث خستگی بیش از حد نشود.
تنظیم شدت و حجم تمرین
شدت و حجم تمرینات اسپلیت نیز در چربیسوزی نقش دارند.
- از وزنههایی استفاده کنید که به شما اجازه دهند 8 تا 12 تکرار را با فرم صحیح انجام دهید. این محدوده تکرار، برای تحریک عضلات و حفظ توده عضلانی در طول دوره چربیسوزی مناسب است.
- بین ستها استراحت کوتاهی داشته باشید (حدود 30 تا 60 ثانیه). این کار باعث افزایش ضربان قلب و کالریسوزی میشود.
- حجم تمرین را به تدریج افزایش دهید تا بدن شما به چالش کشیده شود و چربیسوزی ادامه پیدا کند.
نقش تغذیه در چربیسوزی
مهمترین عامل در چربیسوزی، تغذیه مناسب است. بدون یک رژیم غذایی متعادل و کم کالری، تمرینات اسپلیت به تنهایی نمیتوانند به شما در رسیدن به هدفتان کمک کنند. مصرف پروتئین کافی برای حفظ توده عضلانی ضروری است، و مصرف کربوهیدراتها و چربیها باید کنترل شود. همچنین، مصرف آب کافی را فراموش نکنید.
به طور خلاصه، برای هماهنگ کردن تمرینات اسپلیت با هدف چربیسوزی، باید این تمرینات را با تمرینات هوازی ترکیب کنید، شدت و حجم تمرین را به درستی تنظیم کنید، و از یک رژیم غذایی مناسب پیروی کنید. با رعایت این نکات، میتوانید از مزایای تمرینات اسپلیت برای عضلهسازی و چربیسوزی به طور همزمان بهرهمند شوید.
چه زمانی باید از اسپلیت به فول بادی تغییر برنامه داد؟
نشانههای نیاز به تغییر برنامه
بدن شما خیلی هوشمند است و به مرور زمان به هر نوع تمرینی عادت میکند. اگر حس میکنید دیگر پیشرفتی ندارید، یا عضلاتتان مثل قبل به تمرینات جواب نمیدهند، این میتواند نشانه این باشد که وقت تغییر برنامه است. یکی از مهمترین نشانهها، احساس خستگی و کوفتگی مداوم است، حتی با وجود استراحت کافی. اگر دیگر از تمریناتتان لذت نمیبرید و انگیزه خود را از دست دادهاید، این هم میتواند زنگ خطری باشد.
مزایای تغییر دورهای برنامهها
تغییر دورهای برنامهها، مثل تغییر از اسپلیت به فول بادی، فواید زیادی دارد. اول از همه، بدن را از حالت عادت در میآورد و باعث میشود دوباره به چالش کشیده شود. این کار میتواند به افزایش قدرت، حجم عضلانی و بهبود عملکرد ورزشی کمک کند. همچنین، تنوع در تمرینات میتواند از خستگی ذهنی جلوگیری کند و انگیزه شما را برای ادامه تمرینات بالا ببرد. تغییر برنامه میتواند به شما کمک کند تا نقاط ضعف خود را شناسایی و روی آنها کار کنید.
- جلوگیری از استپ عضلانی
- افزایش انگیزه و تنوع
- بهبود تعادل عضلانی
تغییر برنامه تمرینی، مانند یک شوک مثبت برای بدن عمل میکند و باعث میشود تا دوباره به رشد و پیشرفت ادامه دهد. این تغییر، نه تنها از نظر فیزیکی، بلکه از نظر ذهنی نیز به شما کمک میکند تا با انگیزه بیشتری به تمرینات خود ادامه دهید.
مشاوره با مربی حرفهای
بهترین کار این است که قبل از هر تغییری در برنامه تمرینی خود، با یک مربی حرفهای مشورت کنید. مربی میتواند با بررسی وضعیت بدنی شما، اهدافتان و میزان پیشرفتتان، بهترین برنامه را برای شما طراحی کند. او همچنین میتواند به شما کمک کند تا از اشتباهات رایج در تغییر برنامهها جلوگیری کنید و به طور ایمن و موثر به اهدافتان برسید. یک مربی خوب میتواند به شما کمک کند تا برنامه تمرینی خود را به طور منظم و دورهای تغییر دهید تا همیشه در مسیر پیشرفت باقی بمانید.
آیا میدانستید که تغییر برنامه تمرینی از اسپلیت به فول بادی میتواند تأثیر زیادی روی پیشرفت شما داشته باشد؟ برای اینکه بفهمید چه زمانی این تغییر برای شما مناسب است و چطور باید آن را انجام دهید، حتماً به وبسایت ما سر بزنید و مقاله کامل را بخوانید. این مقاله به شما کمک میکند تا بهترین تصمیم را برای بدن خود بگیرید و به اهدافتان برسید.

حرف آخر
خب، رسیدیم به آخر بحثمون. تمرینات اسپلیت یه روش خیلی خوبه برای اینکه بتونید روی هر قسمت از بدنتون جداگانه کار کنید و حسابی بهش برسید. اینجوری هم عضلاتتون بهتر رشد میکنن و هم کمتر خسته میشید. فقط یادتون باشه که برنامه مناسب خودتون رو انتخاب کنید، به عضلات ضعیفترتون بیشتر توجه کنید و حتماً به بدنتون استراحت کافی بدید. با یه تغذیه خوب و تنوع توی حرکات، میتونید بهترین نتیجه رو از این سبک تمرینی بگیرید. پس اگه دنبال یه راهکار موثر برای عضلهسازی و بهبود بدنتون هستید، اسپلیت میتونه انتخاب خوبی باشه.
سوالات متداول
آیا تمرینات اسپلیت انواع مختلفی دارد؟ |
| بله، تمرینات اسپلیت انواع مختلفی دارد. مثلاً اسپلیت بالاتنه و پایینتنه که عضلات را به دو بخش تقسیم میکند، یا اسپلیت فشار، کشش و پا که عضلات را بر اساس نوع حرکت (هل دادن، کشیدن) و پاها تقسیمبندی میکند. هر کدام از این روشها مزایای خاص خود را دارند و میتوانید بر اساس هدف و زمانتان یکی را انتخاب کنید. |
مزایای اصلی تمرینات اسپلیت چیست؟ |
| از مزایای اصلی اسپلیت میتوان به تمرکز بیشتر روی هر عضله، ریکاوری بهتر و کاهش خستگی اشاره کرد. وقتی روی یک گروه عضلانی خاص کار میکنید، میتوانید با شدت بیشتری تمرین کنید و به آن عضله فرصت کافی برای ترمیم و رشد بدهید. همچنین، این روش به بهبود تعادل عضلانی در بدن کمک میکند. |
معایب تمرینات اسپلیت کدامند؟ |
| از معایب اسپلیت میتوان به پیچیدگی بیشتر برنامه و نیاز به زمان بیشتر در باشگاه اشاره کرد، چون باید چندین جلسه در هفته به باشگاه بروید. همچنین، اگر برنامه ریزی درستی نداشته باشید، ممکن است برخی عضلات نادیده گرفته شوند یا کمتر تمرین داده شوند. |
چگونه میتوانم از تمرینات اسپلیت به بهترین شکل استفاده کنم؟ |
| برای استفاده بهتر از اسپلیت، باید برنامه مناسب با هدف خود را انتخاب کنید. به عضلات ضعیفترتان بیشتر توجه کنید و آنها را در اولویت قرار دهید. ریکاوری کافی و تغذیه مناسب هم برای رشد عضلات و جلوگیری از خستگی بسیار مهم است. |
بهترین نوع اسپلیت برای من کدام است؟ |
| موثرترین اسپلیت به سطح تجربه، اهداف و زمان شما بستگی دارد. برای مبتدیان، اسپلیت بالاتنه/پایینتنه یا فولبادی مناسب است. افراد باتجربهتر میتوانند از اسپلیتهای پیچیدهتری مثل پوش/پول/لگ یا PHUL استفاده کنند. مهم این است که برنامهای را انتخاب کنید که با نیازهای شما هماهنگ باشد. |
آیا تمرینات اسپلیت برای بانوان مناسب است؟ |
| بله، تمرینات اسپلیت برای بانوان هم بسیار مفید است. این نوع تمرینات به بانوان کمک میکند تا روی عضلات خاصی تمرکز کرده و به فرمدهی بدن خود بپردازند. با توجه به تفاوتهای فیزیولوژیکی، میتوان برنامههای اسپلیت را طوری تنظیم کرد که برای بانوان بهترین نتیجه را داشته باشد. |
***
دانلود این مقاله بصورت PDF





